Skip to content

'Das ist ein Unicum!' (Bir Macar içkisi)

6 Eylül 2009, ekleyen Mehmet Güven

Balıklarla ilgili Ali Mert’in katkıları ve devamında varılan roka-rakı-balık birleşimine olan büyük hayranlığımı önden belirteyim (http://www.haberveriyorum.net/haber/sezon-acildi-hangi-baligi-ne-sekil-v...). Ancak sıkı bir rakıcı olmama karşın “faydalı bilgi” olduğuna inandığım ve paylaşmak istediğim başka içkiler de mevcut ve bir Macar içkisinden başlamayı uygun buldum.

Macaristan’ın yiyecek-içeceklerine bakınca akla gelen ilk şey Gulaş çorbası (siz çorba denmesine bakmayın aslında sulu bir yemek ve bizim damak tadımıza çok uygun. O kadar ki bunda ne gibi bir ilginçlik var dedirtecek kadar tanıdık). Bilinen Macar içkileri ise Dreher isimli bira çeşidi, Tokaji şarabı, Unicum ve Palinka.
 
Dediğim gibi sıkı bir rakıcı olarak bira tadı konusunda pek zayıfım. Belki de bu zayıflığımdan Dreher’de hiçbir numara görmedim. Tokaji şarabı pek bahsi geçen bir içecekti, ama sanırım ben bir hesap hatası yaparak Unicum ve Palinka’yı tatmayı önceledim ve Tokaji şarabına hiç fırsat kalmadı. Bilen bir arkadaş varsa Tokaji’den de bahsedecektir diyerek, Palinka’yı da başka bir yazıya erteleyerek kendi favorim –yani Unicum– ile ilgili birşeyler paylaşmak istiyorum.
 
Üretiminde 40’dan fazla ot (yani herb) ve baharatın kullanıldığı, destile bir içki Unicum. Alkol oranı %40 olan bu içki, 6 aydan uzun süre meşe fıçılarda olgunlaştırıldıktan sonra şişelenmekte. Dilimize de “shot” olarak geçmiş şekliyle tüketilmekte olan bu içkinin aperatif ve/veya hazım amaçlı tüketimi öneriliyor. Öyleki, Macaristan’daki arkadaşlarımla bir konsere gitmiş ve orada biraya yönelmişken durdurulup, “önce ve sonra Unicum, arada diğerleri!” diye uyarılmıştım. Arkadaşların iddiası, bu kurala uymam durumunda, “arada diğerleri”nin ne olduğunun pek de önemi olmayacağı, sabahın “yeni ve güzel bir gün” olacağıydı. Ben kolay iddialaşmayan Macarların iddialaşmalarını ciddiye almanızı öneririm. Herneyse, gerçekten de Macar kültüründe özellikle yemek sonrası sık tüketilen bir içki Unicum.
  
Esasen 2 çeşidi var. Birisi geleneksel olanı (siyah kapaklı), diğeri ise oldukça yeni bir tür Unicum Next (kırmızı kapaklı). Unicum Next, geleneksel türe göre tüketimi biraz daha kolay hale getirilmiş durumda. Daha tatlı ve hafif limoni… Bundan da anlaşılacağı üzere Unicum oldukça sert bir içki. Unicum’un akrabaları olarak sıralanabilecek içkiler ise (her ne kadar bunların çoğunu tatma şansına erişmemiş olsam da) Alman Jagermeister, Rus Riga Balsam, İtalyan Fernet Branca ve Sicilyalı Avara…
 
İçim önerileri ise oldukça çeşitli. Unicum ile farklı kokteyller yapılmakta, özellikle de yabanmersini, ananas ve portakal suyu ile karıştırılarak (son dönemlerin favorisi ise Red Bull) tüketilmekte. Ama ben geleneksel şeklini, yani sek olarak içmenizi öneririm (her ne kadar öksürük şurubu kokusu ve koyu kahve rengi pek çok kişi için itici olsa da). Oda sıcaklığında içebileceğiniz gibi, buzdolabından çıkartıp buzlukta soğutulmuş küçük bir bardak içerisinde tüketmenizi şiddetle tavsiye ederim.
 
Unicum, pek çok içkiden farklı olarak tarihçesi net olarak bilinen, yani yaşı diğer pek çok içkiye göre küçük olan bir içki. Bugünkü Avusturya, Macaristan, Slovakya ve Çek Cumhuriyeti topraklarında kurulu olan imparatorluğun Kraliyet Fizikçisi olarak çalışan Dr.Zwack tarafından 1790’da üretilen ve Habsburg hanedanından Kaiser Joseph II’nin tattıktan sonra verdiği rivayet olunan “Das ist ein Unikum!” yani “eşsiz” tepkisinden adını alan bir içki. Geçmişi 200 yıldan biraz daha fazla olsa da Macar kültürünün bir parçası haline gelmiş durumda.
 
                              El bombasını andıran Unicum şişeleri...
                                   Şekli el bombasını andıran Unicum şişeleri...
 
Unicum’un tarihi ile ilgili hikayeler, aslında tadı kadar keyifli sayılmaz. Macar kültürünün bu kadar içine girmiş bir içki olmakla birlikte, sadece bir aile tarafından üretilen ve bu aile üyeleri dışında reçetesi bilinmeyen bir içki olmuş Unicum. Bu aile (Zwack ailesi) içkinin yaratıcısı olarak adını tarihe yazdırma onuruyla yetinmeyerek, bu bilgiyi halkla paylaşmak yerine nesiller boyu zenginliğe uzanmayı tercih etmiş. Zaten ihraç edildiği kimi ülkelerde içkinin adı Zwack olarak da bilinmekte. Unicum’un üretimi Budapeşte’de yapılmaktaymış. Bilindiği üzere Tuna’nın ayırdığı 2 kentin (yani Buda ve Pest) birleşmesi ile ortaya çıkan Budapeşte’nin doğusunda (yani Pest’te) kurulmuş olan fabrikası, 2.Dünya Savaşı sırasında harap olmuş, 1948 yılında da millileştirilmiş. Buna dayanamayan(!) aile bireyleri de çözümü yurtdışına kaçmakta bulmuş. Elbette Unicum’un üretim reçetesi ile birlikte. O dönem Macaristan’dan kaçan Peter Zwack, ABD vatandaşı olmuş, İtalya’da çeşitli işlerle uğraşmış ve reel sosyalizmin çözülüşü sürecinde yani 1988’de Macaristan’a geri dönerek Unicum’un üretildiği fabrikayı satın almış. 1990’da da hiçbir deneyimi olmasa da, kapitalist Macaristan’ın ABD büyükelçisi olarak Washington’a atanmış. Unicum aynı zamanda, Macaristan’daki antikomünist propagandanın bir parçası olarak kullanılmış bir içki. 1956’daki Macaristan’daki olaylar sonrasında gerçekleşen Sovyet müdahalesine karşı direnen kesimin, mermiler tükenince başvurduğu son silahın Unicum şişeleri olduğu söyleniyor. Bu vesileyle belirtelim, Unicum şişeleri eski tip el bombası şeklinde tasarlanmış şişeler…
 
Bir içkiyi karşı devrimcilikle lanetlemek mi, insanlığın birikimi kabul edip içmek mi?
Ne diyelim, “Unicum halkındır ve geri alacağız!”.
Ama bu arada da hem acı, hem tatlı, hem de baharat aromalı bu ilginç içkiyi tüketmek sanırım mücadeleye ihanet sayılmaz …
 
Malum “son kadehlerin” Stalin’e kalktığı bir gelenekteniz!
 
Egészségedre!

 

Yorumlar

İyi güzel

7 Eylül 2009, yazan Çağlar Ceylan,
Yorum no: 843

 Ama nerden temin edicez biz bu içkiyi?

Ya uzo ?

8 Eylül 2009, yazan turgut gemici,
Yorum no: 848

Meksika tekilasından mariachi birasına, rus votkalarından, amerikan viskilerine envai çeşit içkinin raflarda yerini aldığı ülkemizde ya yanıbaşımızda üretilen Yunan rakısı uzo nereden temin edilebilir?

Bir uzo yazısı da çok hoş olurdu.

 

Unicum'u temin etmek?

8 Eylül 2009, yazan Mehmet Güven,
Yorum no: 856

Ben Unicum'un satıldığını hiç görmedim, internette aradığımda ise sadece bir forumdaki bir elemanın babasına babalar gününde satın aldığını okudum. Sırf bundan dolayı foruma üye olmak istedim ama forum üye alımını kapatmış(!). Unicum'u temin etmek için bildiğim 2 yol var:

Birincisi, Macaristan'a gitmek.

İkincisi ise, beni bulup gelirken aldığım Unicum'dan kalan son yudumları gasp etmek.

İkincisini yapacak kadar insafsız olunmadığını umuyorum. Ama yine de yukarıdaki yazıyı yazdıktan sonra, Zwack ailesinin insanlıkla paylaşmadığı Unicum'u dostlarımla paylaşmamak olmaz herhalde...

Herkes için Unicum!

9 Eylül 2009, yazan Ziyaretçi,
Yorum no: 873

Nasıl üretilir, Unicum'un tarihi nasıldır bilmem ama Unicum'un tadını bilirim. O tat ki elde edildiği 40 otun ve baharatın aromasını damağınızda hisettirir. Yüksek alkol oranı önce ağlatır, sonra yakar ve en son da parmak uçlarınıza kadar terletir. Mideyi, özellikle ağır bir yemekten sonra, çok iyi rahatlatır ki arkasından gelen, ne olduğu önemsiz, yeni içkileri de rahatlıkla tüketebilirsiniz. Almanya'da üretilen amcaoğlu Jagermeister de hoştur, ama Alman alışkanlıklarına uygun olarak tadı ve sertliği dengelenmiştir. Bulursanız hiç kaçırmayın derim...

Not: Uzo nereden bulunur diye soran Sn. Turgut Gemici, Uzoyu az da olsa büyük marketlerde bulabilirsiniz. Ancak yüksek alkol oranından dolayı vergileri yüksek ve rakıya göre oldukça pahalı. Ayrıca tat olarak rakının yerini de tutamaz kanımca.

 

 

AdaptiveThemes