Skip to content

Günün Resmi

Günün Resmi

Georges Seurat - La Grande Jatte'de bir Pazar günü 

1884-86, Tuval üzerine yağlı boya, 205 x 305 cm, Şikago Sanat Enstitüsü, Şikago, ABD


Bu resim bana düşünen bir

23 Temmuz 2010, yazan Burcakman,
Yorum no: 3962

Bu resim bana düşünen bir kadınınkinden çok etrafını seyreden bir kadının portresi gibi geldi. Kadın düşünceli durmuyor, bakışları çevresine dönük sanki. Ama bana müstehzi bir ifadesi varmış gibi de gelmedi, belki elini yanağına dayadığı ve bu nedenle dudağı sağ tarafta yukarı doğru hafif bir kıvrım yaptığı için öyle bir izlenim veriyordur. 

Madem arada serbest çağrışım yapmaya izin var,  ben de hemen kadın portresi denince hep aklıma gelen bir örneği yazayım ama resimden değil edebiyattan. Balzac'ın, şu anda hiçbir kitapçıda bulamadığım "Mutlak Peşinde" adlı romanındaki baş karakter Baltazar'ın karısının tasviri okuduğumdan beri, ne zaman düşünen kadından bahsedilse hep gözümde canlanan bir 'portre' olmuştur. Çok canlı ve çok vurucu bir betimlemeydi. Kitaba sahip olsaydım o sayfaları aktarmak isterdim buraya. Ama dediğim gibi kaç yıldır hiçbir yerde bulamıyorum kitabı. 

Mutlak Peşinde

23 Temmuz 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3963

Çağrışımlardan devamla; "Mutlak Peşinde", benim de elimin altında olmamakla birlikte, günlükleri yanımda getirmeyi bir şekilde ihmal etmediğimden, aradım, taradım, 2006 Temmuz'unda aldığım küçük notlar buldum. Lakin, sizi etkileyen bölüm/alıntı yok. Hatırlayamadım da, kitaba tekrar kavuşunca bakacağım. Beni etkileyenler ise şunlar olmuş. ("Mutlak Peşinde" mutlak okuna. "Sönmüş Hayaller" de yanında. Okumayanlara ceza!)

"Umut isteğin çiçeği, inanç güvenin yemişidir. (...) Aşk, sabrın gündelik ekmeğidir."

"Şan, şöhret ölülerin güneşidir; yaşarken her büyük adam gibi sen de mutsuz olacaksın, çocukların parasını yiyip bitireceksin." 

"Senin yaşamın, bilim. Büyük bir adamın karısı, çocuğu olmamalı. Sizler, o sefil yolunuzda, tek başınıza yürümelisiniz! Erdemleriniz, sıradan insanların erdemleri değil; siz Dünya'nın malısınız, bir kadına ya da aileye ait olamazsınız. Büyük ağaçlar gibi, çevrenizdeki toprağı kurutursunuz siz! Bense zavallı bir bitki gibiyim; yeterince yükseğe çıkamadım, senin yaşamının ortalarında bir yerde ölüp gidiyorum." 

"Boşluğu, derinlik sandı."

Ve şöyle bir not düşülmüş: Simyaya da gömülse, mutlağın peşinde nasıl da coşkuyla anlatıyor aklından geçenleri, sözcüklerin şiddeti ve ahenginde de var mutlak arayışının izleri. Tutku ve merak yazarı, mutlağın peşinde giderken büyük yıkımları yaşayabilenlerin coşkusuna kapılırken, en yüce ifadelerin de peşinde. Vazgeçememenin yücelen anlatımında Kumarbaz da geliyor akla.

Mutlak Peşinde (betimleme)

23 Temmuz 2010, yazan Burcakman,
Yorum no: 3965


Bahsettiğim bölümün İngilizcesi ve Fransızcası Internet ortamında var aslında. Ama o kadar uzun ki kendim çevirisini yapmaya cesaret edemezdim. Böylesine uzun bir İngilizce alıntıyı siteye eklemenin pek uygun olmadığının farkında olsam da, herkesin affına sığınarak, paylaşmak istedim. Bu arada "Sönmüş Hayaller"i okumamıştım, en kısa zamanda onu edinmeye çalışacağım. Teşekkürler...

"Towards the end of August, 1812, on a Sunday evening after vespers, a woman was sitting in a deep armchair placed before one of the windows looking out upon the garden. The sun's rays fell obliquely upon the house and athwart the parlor, breaking into fantastic lights on the carved panellings of the wall, and wrapping the woman in a crimson halo projected through the damask curtains which draped the window. Even an ordinary painter, had he sketched this woman at this particular moment, would assuredly have produced a striking picture of a head that was full of pain and melancholy. The attitude of the body, and that of the feet stretched out before her, showed the prostration of one who loses consciousness of physical being in the concentration of powers absorbed in a fixed idea: she was following its gleams in the far future, just as sometimes on the shores of the sea, we gaze at a ray of sunlight which pierces the clouds and draws a luminous line to the horizon.

The hands of this woman hung nerveless outside the arms of her chair, and her head, as if too heavy to hold up, lay back upon its cushions. A dress of white cambric, very full and flowing, hindered any judgment as to the proportions of her figure, and the bust was concealed by the folds of a scarf crossed on the bosom and negligently knotted. If the light had not thrown into relief her face, which she seemed to show in preference to the rest of her person, it would still have been impossible to escape riveting the attention exclusively upon it. Its expression of stupefaction, which was cold and rigid despite hot tears that were rolling from her eyes, would have struck the most thoughtless mind. Nothing is more terrible to behold than excessive grief that is rarely allowed to break forth, of which traces were left on this woman's face like lava congealed about a crater. She might have been a dying mother compelled to leave her children in abysmal depths of wretchedness, unable to bequeath them to any human protector.

The countenance of this lady, then about forty years of age and not nearly so far from handsome as she had been in her youth, bore none of the characteristics of a Flemish woman. Her thick black hair fell in heavy curls upon her shoulders and about her cheeks. The forehead, very prominent, and narrow at the temples, was yellow in tint, but beneath it sparkled two black eyes that were capable of emitting flames. Her face, altogether Spanish, dark skinned, with little color and pitted by the small-pox, attracted the eye by the beauty of its oval, whose outline, though slightly impaired by time, preserved a finished elegance and dignity, and regained at times its full perfection when some effort of the soul restored its pristine purity. The most noticeable feature in this strong face was the nose, aquiline as the beak of an eagle, and so sharply curved at the middle as to give the idea of an interior malformation; yet there was an air of indescribable delicacy about it, and the partition between the nostrils was so thin that a rosy light shone through it. Though the lips, which were large and curved, betrayed the pride of noble birth, their expression was one of kindliness and natural courtesy.

The beauty of this vigorous yet feminine face might indeed be questioned, but the face itself commanded attention. Short, deformed, and lame, this woman remained all the longer unmarried because the world obstinately refused to credit her with gifts of mind. Yet there were men who were deeply stirred by the passionate ardor of that face and its tokens of ineffable tenderness, and who remained under a charm that was seemingly irreconcilable with such personal defects.

She was very like her grandfather, the Duke of Casa-Real, a grandee of Spain. At this moment, when we first see her, the charm which in earlier days despotically grasped the soul of poets and lovers of poesy now emanated from that head with greater vigor than at any former period of her life, spending itself, as it were, upon the void, and expressing a nature of all-powerful fascination over men, though it was at the same time powerless over destiny.

When her eyes turned from the glass globes, where they were gazing at the fish they saw not, she raised them with a despairing action, as if to invoke the skies. Her sufferings seemed of a kind that are told to God alone. The silence was unbroken save for the chirp of crickets and the shrill whirr of a few locusts, coming from the little garden then hotter than an oven, and the dull sound of silver and plates, and the moving of chairs in the adjoining room, where a servant was preparing to serve the dinner.

At this moment, the distressed woman roused herself from her abstraction and listened attentively; she took her handkerchief, wiped away her tears, attempted to smile, and so resolutely effaced the expression of pain that was stamped on every feature that she presently seemed in the state of happy indifference which comes with a life exempt from care. Whether it were that the habit of living in this house to which infirmities confined her enabled her to perceive certain natural effects that are imperceptible to the senses of others, but which persons under the influence of excessive feeling are keen to discover, or whether Nature, in compensation for her physical defects, had given her more delicate sensations than better organized beings,—it is certain that this woman had heard the steps of a man in a gallery built above the kitchens and the servants' hall, by which the front house communicated with the "back-quarter." The steps grew more distinct. Soon, without possessing the power of this ardent creature to abolish space and meet her other self, even a stranger would have heard the foot-fall of a man upon the staircase which led down from the gallery to the parlor.

The sound of that step would have startled the most heedless being into thought; it was impossible to hear it coolly. A precipitate, headlong step produces fear. When a man springs forward and cries, "Fire!" his feet speak as loudly as his voice. If this be so, then a contrary gait ought not to cause less powerful emotion. The slow approach, the dragging step of the coming man might have irritated an unreflecting spectator; but an observer, or a nervous person, would undoubtedly have felt something akin to terror at the measured tread of feet that seemed devoid of life, and under which the stairs creaked loudly, as though two iron weights were striking them alternately. The mind recognized at once either the heavy, undecided step of an old man or the majestic tread of a great thinker bearing the worlds with him.

When the man had reached the lowest stair, and had planted both feet upon the tiled floor with a hesitating, uncertain movement, he stood still for a moment on the wide landing which led on one side to the servants' hall, and on the other to the parlor through a door concealed in the panelling of that room,—as was another door, leading from the parlor to the dining-room. At this moment a slight shudder, like the sensation caused by an electric spark, shook the woman seated in the armchair; then a soft smile brightened her lips, and her face, moved by the expectation of a pleasure, shone like that of an Italian Madonna. She suddenly gained strength to drive her terrors back into the depths of her heart. Then she turned her face to the panel of the wall which she knew was about to open, and which in fact was now pushed in with such brusque violence that the poor woman herself seemed jarred by the shock."

The Alkahest,


Fikret Mualla - Cazbant

21 Temmuz 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3945

Bugünkü yorumu, Mualla gibi "alkole ve caz müziğine yakınlığı" ile bilinen bir başka sanatçı yapsın:

Yaşasın cazın getirdiği devrim

Hiçkimse kalmadı
Çiçekler çarpık açıyorlar
Ampüller eğriydi
Merdivenlerden çıkamıyordum
Tavan basıktı
Sifon işlemiyordu
Bir ölü militan baharı
Bir apartman dairesinde bekliyordum
Ben ki beklemeyi sevmem
Beklemek benim için bir azap olduğuna göre
Beni gazaba getirir
Tramvay ihtiyarı duraklarında bekleye bekleye
İhtiyarlamış bir komünist olarak
Gitardan çıkan tın sesleri
Beni yeniden adam edecektir
Havada havva olan bir adem
Ve yaklaşırken bütün güzellikleri baharla birlikte
Arkadaşlarım olan cazcılar
Elbette bulacaklar bir acıbadem
Ve biz yaşamayı yeniden kuracağız
Bu zıkkım denilen ritim
Ve stringtin
Hepimiz yaşamaktaki inkılap içinde değiliz
Yaşasın cazın getirdiği devrim.


Resim kaynağı

Fikret Mualla - Şölen

20 Temmuz 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3927

Fikret Mualla'nın resminde, Paris'teki bohem yaşantının, "vur patlasın, çal oynasın" tarzının kaliteli şarap ve caz müziği eşliğinde "tüketilen" ve tüketeni de tüketen versiyonlarının pek çok izini bulmak mümkün. Şölen resmi de bunlardan biri gibi... 

Yaşam tarzı hakkında spekülasyon bir kenara, resmetme tarzında  Matisse etkisi hissedilir derecede. 

"Şölen" demişken serbest çağrışım bir de: Dogmacı sinemacılardan Vintenberg'in Şölen adlı filmi şiddetle tavsiye!..

Resim kaynağı:

Fransa'nın en iyi konyağı: Bilmiyorum açıkçası...

Fikret Mualla - Balıkçılar

19 Temmuz 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3916

Biz "Banu Alkan'lı haber"i yapıp, ardından bu köşeye "internette bulunmuyor, o yüzden Fikret Mualla resimleri yayınlayamıyoruz" diye bir açıklama kondurduktan sonra, bir ressam dostumuz aradı, Mualla için Fransa'da bir dernek kurulduğunu, onların sitesinde resimlerin bulunduğunu belirtti. Gittik, baktık, yazılar Fransızca ve İngilizce olsa da öyle bir site var hakikaten:

Galeri bölümü de mevcut, hem de Mualla resimlerini (Paris'teki yılları) dönemlendirmişler. Bugün seçtiğimiz "Balıkçılar" ilk Paris döneminden, 1940-48 kesitinden.

Sitenin "biyografi" bölümü ise yetersiz. Oysa Vikipedi, ressamın fırtınalı hayatından, İstanbul ve Paris yıllarından, alkolden, bohemden, akıl hastanesinden ve diğerlerinden dem vurarak daha kapsamlı bir portre çizmiş:â

Böylece, Mualla'nın, Nâzım Hikmet'in Varan 3 adlı şiir kitabını ve Benerci Kendini Nasıl Öldürdü adlı oyun kitabını resimlendirdiğini; Bakırköy Akıl Hastanesi'nde Neyzen Tevfik'le aynı odada kaldığını, Picasso tarafından tutulduğunu ve onun hediye ettiği bir tabloyu, rakı parasına elden çıkardığını vb. vb. öğrenmiş olduk!

Boşuna "Fikret Mualla başkadır" dememişler...

Fransız derneğin sitesinden öğrendiğimize göre, Abidin Dino ise şöyle demiş: "Her şeye karşın şu soru sorulmalıdır: Sanatçı bize ne anlatıyor? Benim inancım şu ki, Fikret mutluluk nostaljisini anlatıyor, mutluluğa ulaşabilme nostaljisini..."

Resim kaynağı: 

Gustave Caillebotte - Raspacılar

16 Temmuz 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3892

Takip ettiğimiz bir blog'daki yağmurlu Paris sokakları resmi sayesinde tanıdığımız Fransız izlenimci ve de gerçekçi ressam Gustave Caillebotte, büyük mirasa konmuş, bu sayede kuşağının diğer ressamlarına göre rahat yaşamış, üstelik onların da (Monet, Renoir, Pissaro vb.) rahat yaşayabilmesi için resimlerini satın alarak geçimlerine katkıda bulunmuş bir kişiymiş.

Zengin olmasına rağmen, gerçekçi tutumu sayesinde, bugün paylaştığımız resminde olduğu gibi işçilerin yaşamına bakmayı da ihmal etmemiş. Resmin yorumlarında, "sıradışı perspektifleri" öne çıkarmış olması da belirtiliyor. 

Resim kaynağı:

Gustave Caillebotte - Yağmurlu hava ve sokağın şimdiki hali

15 Temmuz 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3879

Son günlerde Türkiyeli sanatçılar arasından yaptığımız seçimleri Fikret Mualla'yla mı devam ettirsek acaba diye düşünürken, internette resimleri ile ilgili bilgiye ulaşma güçlüğü nedeniyle, direksiyonu Fransa'ya ve izlenimcilere kırıverdik! Güneşten/sıcaktan bunaldık, yağmur istedik... (Aslında ve doğrusunu söylemek gerekirse, birkaç ay önce keşfettiğimiz ve arada sırada tıkladığımız "kör flanör blogu"nun asli resmi olduğu için, "bu da neymiş", "bu ressam da kimmiş" diye merak ettik!)  

Vikipedi'de aççık seççik yazıyor işte: Gustave Caillebotte (19 Ağustos 1848 – 21 Şubat 1894), Fransız ressam. İzlenimcilik akımının hem üyesi hem de koruyucularından biridir. Gruptaki diğer sanatçılara göre gerçekçilik akımına daha yakın durmuştur. Caillebotte fotoğrafçılığa olan ilgisi ile de tanınmaktadır.

Ayrıca şu da var: Ressamın tarzı Gerçekçilik akımına yakın olmasına rağmen İzlenimcilik'ten de güçlü bir şekilde etkilenmiştir. Kendisinden önce gelen isimler olan Jean-Francois Millet, Gustave Courbet ve dönemdaşı Edgar Degas ile birlikte gerçeği varolduğu şekilde çizmeye ve resimdeki teatrellik geleneğini yıkmaya çalıştı. Çağdaşı olan pek çok ressamla arkadaş olduğu için stili ve tekniği her tablosunda türleri deniyor ya da örnek alıyorcasına farklıydı. Bazı zamanlarda tıpkı Degas gibi zengin renkli gerçekçi tablolar çiziyor, diğer zamanlarda ise eserlerinde Renoir ve Pissarro tarzı yumuşak pastel renkler ve kayıp fırça darbeleri ilgi çekiyordu.

Meraklısı için başka şeyler de var:

En ilginci ya da fecisi ise yukarıda yer verdiğimiz resme konu olan sokağın bugünkü hali:


Dönüp resme bakmak en iyisi! Bu da resmin kaynağı tabii ki:

İlhan Koman - Yuvarlanan kadın

14 Temmuz 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3870

İlhan Koman'dan seçtiğimiz son çalışma da, ilki gibi Hulda festivali kapsamında, tekne sergisi ile İstanbul'u ziyaret edeceklerden biri olsun. Adı "Yuvarlanan Kadın". Ne alaka derseniz, hulda sitesindeki açıklama şöyle:

"İç içe geçmiş dört koniden oluşan Yuvarlanan Kadın’ın en etkileyici özelliği, kıvrımlı formuna karşın, hafifçe itildiğinde düz bir çizgide yuvarlanmasıdır. Bunun nedeni, aynı anda yere değen iki kenarın uç noktalarının, şeklin orta çizgisine olan uzaklıklarının toplam değerinin her zaman sabit kallmasıdır. Yere temas eden bu iki noktanın yerde çizdikleri hatlar, birbirine koşut olarak salınan iki dalga çizgisi oluşturur. 

Bilimsel olgu: çoğaltılabilir form, tepe açısı sapması, topoloji, dalga çizgisi"

Aynı zamanda "resim kaynağı"mız da olan şu adreste videosu da var (izlerken, yanında "yuvarlanan taşlar" yahut adlı adınca Rolling Stones dinleyebilirsiniz, benden izin):  

İlhan Koman - Sonsuzluk eksi bir

13 Temmuz 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3862

İlhan Koman'ın 1975 yılında başladığı ve 1986'da ölümüne kadar sürdürdüğü çalışmaları arasında, "Sonsuzluk eksi bir" adını verdiği bir dizi çalışması da dikkat çekiyor.

Koman'ın, Hulda teknesi/festivaliyle birlikte İstanbul'a da uğrayacak sergisinde, seriden kimi çalışmalar da yer alacak. Festival sayfasında birkaç örnek yer alıyor ve seriye dair şunlar söyleniyor: "Bu dizide Koman, Edirne’de çocukluğunda yaptığı uçurtmaların kuyruklarından yola çıkmıştır. Tek bir parçadan oluşan bir kağıdı yukarıda gösterilen biçimde kestiğimizde, orijinal dikdörtgenin uzunluğunu katlayarak çoğaltıp, olağanüstü şekiller oluşturan bir çelenk elde ederiz." Kaynak:

Serinin bugün paylaştığımız çalışması ise İlhan Koman sitesinde yer alıyor ve seri dahilinde 1975-80 döneminde yapıldığı belirtiliyor:

Son olarak, Koman'a esin oluşturup oluşturmadığını bilmiyoruz ama Turgut Uyar'ın "sonsuz eksi bir" dizelerini de paylaşıyoruz: "Nedir sonsuzdan bir önceki sayının adı / diyelim sonsuz eksi bir / hayatın adıdır bu"