Skip to content

Günün Resmi

Günün Resmi

Georges Seurat - La Grande Jatte'de bir Pazar günü 

1884-86, Tuval üzerine yağlı boya, 205 x 305 cm, Şikago Sanat Enstitüsü, Şikago, ABD

Yorumlar

Basquiat - Zydeco, graffiti, samo, gangsterism vb.

18 Haziran 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3610

Değerli "günün resmi" izleyicileri, dikkat ettiyseniz, Dipnot bölümümüzde bir piyanist tanıtıyoruz ve orada da "değerli dipnot takipçileri" diyoruz. Her neyse, orada tanıttığımız piyanist Jason Moran'ın takıntılı olduğu bir ressam var: Jean Michel Basquiat.

Moran'ın her albümünde içinde "gangsterism" sözcüğünün geçtiği bir şarkı bulunuyor, bunlar Basquiat'a adanmış ya da ondan esinle bestelenmiş şarkılar.  Aynı şekilde, bazı bestelerde kullanılan "samo" sözcüğü de, bu graffiti ressamının 70'lerin sonunda, 80'lerin başında geliştirdiği tarzın yahut akımın adıymış. Çağdaş sokak sanatçıları hâlâ kullanırmış. Bkz.: http://en.wikipedia.org/wiki/SAMO©_Graffiti

Ressamımız Basquiat ise, "uluslararası bilinirliğe sahip ilk Afroamerikan ressam" imiş. Manhattan'da sokak ressamı, duvarları graffiti ile süsler iken ünlenmiş, büyük sergilere katılmış, galerilere, müzelere geçmiş, hatta Madonnna ile sevgili Andy Warhol  ile kanka oluvermiş vb. vb. En sonunda da, karıştırarak kullandığı için, uyuşturucudan göçmüş gitmiş... Merak ederseniz, viki, miki, internette bilgi gani gani...

Bugün için seçtiğimiz resmi, Zydeco, bir sokak çalgıcısını gösteriyor. "Yeşil fasulye" anlamına da gelen bu sözcük, ABD'nin güneyinden, siyahlar arasından çıkan bir müzik türüne işaret ediyor. Lousiana Creole müziğinin içinden türemiş, yüksek tempoyla piyano ya da akordeonla icra edilirmiş. Resimdeki eleman da akordeon çalıyor nitekim! Viki, miki, yine bilgi gani gani: http://en.wikipedia.org/wiki/Zydeco

Resim kaynağımız da şöylehttp://www.egodesign.ca/en/article.php?article_id=92&page=4 

 

 

Schwabe - Mezar kazıcının ölümü

15 Haziran 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3586

Sembolist Bay Schwabe'nin, wikipedi'ye göre "sembolist motiflerin özeti" niteliğindeki eseri, işte buradaki "Mezar kazıcının ölümü" imiş.

Mezar kazıcıların kazdıkları mezarların kendileri için de bir mezara dönüşebilmesi, ölüm meleğinin Schwabe'nin karısını da temsil etmesi (çizdiği kadın figürleri hep aynı imiş, melek olsun, bakire olsun hep karısını resmedermiş), resmin çizildiği tarihten bir sene önce en yakın arkadaşını kaybetmiş olması ve sürekli ölüm üzerine düşünmesi, meleğin kanatlarının orak gibi gelmesi, elindeki ışık vb. sanırım bu "özet"in görünür bileşenleri. E, bir de "görünmeyen" var, ölümün ta kendisi... Siz varken o yok, o varken siz yoksunuz; bu yaygın düşünce, Epikür'e aitmiş, iyi mi?..

Resim: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b7/Mort_du_fossoyeur.jpg

Schwabe - Pan

14 Haziran 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3579

Felicien Rops'un ardından "sembolizm"le anılan, Baudelaire'in kitaplarını resimleyen bir ressam daha bulalım dedik, karşımıza Carlos Schwabe çıktı. 1877-1926 yılları arasında yaşayan ressam, "Kötülük Çiçekleri"ni resimlemiş.

Alegori, mitoloji, litografi ve "ölüm"le yakından ilgilenen Schwabe, mitolojinin yarı keçi yarı insan tanrısı Pan'ı da işte buradaki gibi resmetmiş. Diğer resimlerinden çok, buradaki "şiddet" dikkatimizi çekti. "Pan flüt" tabir ettiğimiz çalgıyı sanki yiyecek mübarek!.. (Tabii belki başka şeyleri sembolize ediyordur, bilemiyoruz, "profesyonel sanat tarihçileri ve yorumcuları"ndan özür diliyoruz...) 

Resim kaynağı: http://art.pro.tok2.com/S/Schwabe/sch11.jpg

Rops - Pornokrates

10 Haziran 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3548

Resmi koyduk, şimdi de yorum yapmamız bekleniyor değil mi? Ne yorumu yapacağız? "Duvar üstünde (ve büyük ihtimal deniz kenarında) gözünüz bağlı iken, meleklerin ve domuzun kılavuzluğuna güvenip yola koyulmayın sakın ha" mı diyelim? Resme adını veren ve aşağıda geçen "Pornokrates" lafını mı açıklamaya çalışalım? "Köre yol gösteren domuzun kuyruğu neden altından acaba ve aşk melekleri neden ağlıyor", diye mi soralım? "Altın kuyruklu domuz, lüksü ve sefahati temsil ediyor ve insanları körleştiriyor" diye yorum yapanları mı aktaralım? Yoksa, bu resim ve benzerleri Charles Baudelair'en "Les epaves" (İngilizcesi "flotsam", Türkçesi "denizde sahipsiz olarak yüzen eşya, enkaz" anlamına gelen; "flotsam and jetsam" olunca "ayaktakımı", "serseri" gibi anlamlar da kazanan bir sözcük) adlı derleme şiir kitabına Belçikalı ressam dostu Felicien Rops'un yaptığı resimlerden biri olabilir, tam anlamak için şiirleri okumak lazım, sembolizm ve alegori üzerine düşünmek lazım mı diyelim.

Öyle ya da böyle, Walter Benjamin'in, "Pasajlar"da  Baudelaire ve tayfası için yakıştırdığı, "flaneur" (düşünür-gezer) kavramına yaklaşan bir şeyler de var galiba!..  

Resim kaynağı: http://www.museerops.be/tech/drawing/gd-pornokrates.html

Kollwitz - Tutsaklar

7 Haziran 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3534

Kathe Kollwitz'in Alman Köylü Savaşları'nı resmettiği 7'li serisinin yedinci ve sonuncusu "Tutsaklar" adını taşıyor. Yenilgiyle sonuçlanan köylü isyanında tutsak alınan isyancılar, kollarından bağlanmış ve "konsantre" biçimde kaderlerini, belki de ölümlerini bekliyorlar. 1908'de çizilen bu resim, yapılan yorumlara göre, otuz yıl sonra gelecek "Nazi konsantrasyon kampları"nı da öngörüyor!..  

Resim kaynağı: http://www.pasqualeart.com/kollwitz/kollwitz51875.html

Kollwitz - Köylü Savaşları: Hücum

3 Haziran 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3497

Kathe Kollwitz, "Dokumacıların İsyanı" serisinin ardından, Alman emek hareketi tarihinin bir diğer önemli dönemeci olan "Köylü Savaşları"na bakıyor, o savaşın farklı veçhelerini 7 ayrı tabloyla anlatmaya çalışıyor. Buradaki resim, serinin beşincisi ve "Hücum" adını taşıyor. Engels'in de hakkında bir kitap yazdığı, Münzer'i, köylü hareketini ve Almanya'da burjuva devrimlerinin sancılarını incelediği Köylü Savaşları 1525 yılında patlak veriyor. Kollwitz ise bu tablosunda "Siyah Anna" olarak bilinen öncü bir kadın kahramanı ve onun köylülere "hücum" emrini resmediyor...

Resim kaynağı: http://www.pasqualeart.com/kollwitz/kollwitz51983.html

Kollwitz - Dokumacıların yürüyüşü

29 Mayıs 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3470

Bu gravür, Kathe Kollwitz'in "Dokumacıların isyanı" adlı serisinin dördüncü resmi imiş. Silezyalı dokuma işçilerinin isyanı için yapılan seride toplam 6 gravür mevcutmuş.

Berlin'de Özgür Tiyatro'da Gerhart Hauptmann'ın "Dokumacılar" oyununu izledikten ve oyundan çok etkilendikten sonra, konuya özel olarak eğilen Kollwitz, bu gravürlerini yapmış ve 1889'da Berlin'de sergileyerek büyük yankı uyandırmış.  

Dokuma işçilerinin 19. yüzyılın ortalarında, 1844 senesinde gerçekleşen isyanı, marksizmi, anarşizmi, Alman siyasal düşüncesinin bütününü ve Alman sanatçıları derinden etkileyen tarihi bir dönüm noktası. Kollwitz'in resmi de (Hauptmann'ın oyunuyla birlikte ve ondan esinle) isyandan 50 yıl sonra gelen bir başka yankı.

Hauptmann, Heinrich Heine'nin "Dokumacılar" şiiriyle birlikte isyanla ilgili öne çıkan sanat eserlerinden biri olan bu oyunu yazdıktan 15 yıl kadar sonra,1912'de Nobel edebiyat ödülünü de kazanmış...

Resim kaynağı: http://www.okcmoa.com/thecollection/drawingsandprints/käthekollwitz

Kollwitz - Karl Liebknecht'in anısına

27 Mayıs 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3451

Kathe Kollwitz'in resmi, iki dünya savaşı, açlık ve yıkımlarla birlikte, Silezyalı dokuma işçilerinin ayaklanmasından Spartakist hareketin yükselişine ve "boğulması"na uzanan, mücadelenin içinden geçen, ona katılan, ona yeni şeyler katmaya çalışan bir resim. 

Almanya'da 20. yüzyıl başında yürüyen devrimci mücadelede çok önemli bir yer kaplayan ve Rosa Luxemburg ile Karl Liebknecht'in adıyla anılan Spartakist hareketin anısına yaptığı resimlerden biri de, Liebknecht'in ölü bedeninin halkla buluştuğu bu resim.

Savaşa karşı tutumlarının, yürüttükleri devrimci mücadelenin ve Alman Komünist Partisi'ni kurmalarının ardından 1919'da tutuklanan ve tutuklanmalarının hemen ardından da katledilen iki devrimciden Liebknecht'in anısına, uzun ince bir beden, belki de (onca acıya rağmen) işçilerin, yoldaşların ellerinin dokunduğu uzun ince bir yol resmediyor Kollwitz...

Resim kaynağı: http://www.spencerart.ku.edu/exhibitions/radicalism/kolllieb.shtml

Kollwitz - Yoksulluk

26 Mayıs 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3440

"Yoksul edebiyatı"nın tartışıldığı, daha doğrusu, onca yoksulluğa rağmen "bana yoksul edebiyatı yapma" lafının siyasi bir argüman olarak ortaya atılabildiği bir dönemde, yoksulluğun da resmini çizen, onun gerçek nedenlerine işaret eden, nasıl ortadan kaldırılabileceğine dair birikimini çizgilerinde paylaşabilen bir büyük sanatçıya, Kathe Kollwitz'e yönelelim dedik biz de. 

1867-1945 yılları arasında yaşayan, iki dünya savaşının yol açtığı büyük yıkımlara, faşizmin saldırılarına, toplumsal çözülüş ve çürüyüşe tanık olan, tanıklığını ve savaşımını resimleriyle ölümsüzleştiren, her zaman ezilmişlerin yanında duran Alman ressam Kollwitz, çocuğunu kaybetmekte olan bir annenin büyük dramıyla anlatıyor yoksulluğu bu resminde. 

19. yüzyılın sonunda çizdiği bu ve benzer resimlerinin ardından, 20. yüzyılın başında, Birinci Dünya Savaşı'nda oğlunu kaybedecek o da!..  

Resim kaynağı: http://www.mystudios.com/women/klmno/kollwitz-poverty-1893.html

Maden işçisi

20 Mayıs 2010, yazan Ali Mert,
Yorum no: 3385

Katliamları "kader"le açıklayanlara karşı, ölümüne sömürüye "kaza süsü" verenlere karşı, sömürüye karşı... maden işçilerimizin anısına... daha altı ay önce bir başka madende katledilen kardeşleri için yazdıklarımızla... "kader"e, ölüme ve sömürüye boyun eğmeme iradesiyle...

Bir katliamın kazısı: Bu katliamı üstlenen olmayacak

Kazma vurulacak, bir daha vurulacak, bir daha vurulacak… kazılacak,

Derme çatma bir iskele kurulacak, iskelet kurulacak, kazılacak
 
Madene varılacak, iskele ve iskelet “sağlamlaştırılacak”, kazılacak
 
Kuyu olacak, tünel olacak, ray olacak, tren olacak, hava olmayacak, kazılacak
 
Yevmiye olacak, üç kuruş olacak, ekmek olacak, katık olmayacak, kazılacak
 
Otuz dokuz işçi olacak, yirmi işçi olacak, on dokuz işçi ölecek, kazılacak
 
Tuzak kurulmayacak, pusu olmayacak, hain olmayacak (!), kazılacak
 
İşçi çalışacak, işçi çalışacak, işçi çalışacak… kazılacak
 
Patron kazanacak, patron kazanacak, patron kazanacak… kazılacak
 
Biri kazancıyla bir tane daha kazdıracak, daha çok kazanacak, kazılacak
 
Diğeri kaybıyla bir tane daha kaybedecek, hayatını kaybedecek, kazılacak
 
Biri kazanacak, metan gazı sıkışacak, grizu patlayacak, ölüm olmayacak, kârlı bir yaşam olacak, kazılacak
 
Diğeri kaybedecek, metan gazı sıkışacak, grizu patlayacak, ölüm olacak, yaşam olmayacak, kazılacak
 
Biri Türk olacak, Kürt olacak, Ermeni olacak, kazdıracak, kazanacak, kazılacak
 
Diğeri Türk olacak, Kürt olacak, Ermeni olacak, kazacak, kaybedecek, kazılacak
 
Tuzak denmeyecek, pusu denmeyecek, hain denmeyecek, kazılacak
 
Kazılacak, kazılacak, kazılacak… Bu katliamı üstlenen olmayacak…

 

 

 

AdaptiveThemes